Πέμπτη, 26 Ιανουαρίου 2017

Δημιουργία Φυσικού Πεδίου Ανασκαφής και Ηλεκτρονικού Παιχνίδι «AMFIKTIONIA»

Ο Σύλλογος «Εν Δράσει», η Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών κια ο Δήμος Μαραθώνα, αποφάσισαν να συμπράξουν με σκοπό να δημιουργήσουν ένα Εκπαιδευτικό Ηλεκτρονικό Παιχνίδι σε συνδυασμό με ένα φυσικό πεδίο για την προβολή των αρχαιολογικών χώρων και τις ανασκαφές της Ελλάδας.

To project αφορά τη δημιουργία ενός ηλεκτρονικού παιχνιδιού με θέμα την ανασκαφή αρχαιολογικών χώρων σε συνδυασμό με τη δημιουργία φυσικού πεδίου προσομοίωσης.
Ο συνδυασμός του ηλεκτρονικού παιχνιδιού με τη δημιουργία του φυσικού πεδίου προσβλέπει στο να δώσει προστιθέμενη τουριστική αξία στις πόλεις με αρχαιολογικούς χώρους.

Άλλωστε σήμερα, καταγράφεται το φαινόμενο δημιουργίας σημαντικών τουριστικών ρευμάτων προς τόπους προορισμού, οι οποίοι γίνονται  περισσότερο ελκυστικοί, είτε λόγω της επιτυχίας συγγραφικών έργων-μυθιστορημάτων, είτε λόγω παιχνιδιών που παρουσιάζουν μεγάλη επιτυχία στα social media.

Περιγραφή του Παιχνιδιού

Το συγκεκριμένο παιχνίδι θα ξεκινάει από το Μαραθώνα και ο παίκτης θα προσπαθεί μέσα από τις ιστορικές πηγές και τα ευρήματα, ως πραγματικός αρχαιολόγος, να εντοπίσει σημεία και αντικείμενα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος σε όλη την Ελλαδα. Στα σημεία θα οδηγείται με τα κατάλληλα εργαλεία, τόσο συμπερασματικά όσο και μέσα από αινίγματα.

Το παιχνίδι θα περιέχει πίστες-σενάρια βασισμένα σε πραγματικά γεγονότα και πηγές που έχουν οδηγήσει υπαρκτούς, γνωστούς αρχαιολόγους στις ανακαλύψεις των σημαντικότερων αρχαιολογικών χώρων της Ελλάδας. Κάθε πίστα θα έχει κλιμακωτά το δικό της βαθμό δυσκολίας, μέχρι την τελική ανακάλυψη και την νίκη στο Μαραθώνα.

Στον παίκτη  θα δίνεται η  δυνατότητα, να βιώσει το ίδιο ακριβώς παιχνίδι, στο φυσικό χώρο του Μαραθώνα, ο οποίος και θα αποτελέσει κέντρο προσομοίωσης όλων των σημαντικών αρχαιολογικών ανασκαφών της Ελλάδας όπως τα Escape Rooms που παρουσιάζουν μια τεράστια επιτυχία συμμετοχής σε όλο τον κόσμο.

Θα εμπεριέχει επίσης, πηγές με γρίφους, εργαλεία που θα επιλέγονται ανάλογα με την ανασκαφή και το βαθμό δυσκολίας, χάρτες, στίγματα, σύμβολα, γραφές, αντικείμενα κ.ά.

Τα ίδια ακριβώς στοιχεία θα μπορεί να βρει ο επισκέπτης της Ελλάδας, σε φυσική μορφή στο πεδίο προσομοίωσης του Μαραθώνα, κατακτώντας τη δική του αρχαιολογική ανακάλυψη και κερδίζοντας αναμνηστικά κτερίσματα. Στο χώρο θα υπάρχουν κανονικά ομοιώματα και ένα πανομοιότυπο φυσικό περιβάλλον των ανασκαφών, όπου ο επισκέπτης θα μετακινείται και με τη βοήθεια μιας ψηφιακής εφαρμογής στο κινητό του ή στο tablet (λαμβάνοντας χρήσιμες πληροφορίες για την αναζήτησή του). Θα αποτελέσει μοναδική καινοτόμα βιωματική εμπειρία που θα κινήσει το ενδιαφέρον και θα προσελκύει σημαντικό πλήθος τουριστών που θα θέλουν να την «ζήσουν».

Ομάδα αρχαιολόγων του Συλλόγου «Εν Δράσει» θα αναλάβει να αποτυπώσει όλα τα πραγματικά γεγονότα των σημαντικών ανασκαφών στην Ελλάδα και να γράψει απλοποιημένα σενάρια καθώς και τα απαραίτητα εργαλεία ανασκαφής.


Γιατί ο Μαραθώνας;

Ο Μαραθώνας επιλέχθηκε κατ΄αρχήν λόγω της προσπάθειας που καταβάλλεται από την δημοτική αρχή για την αναβίωση της «Αμφικτυονίας Αρχαίων Ελληνικών Πόλεων». Η ιδέα του ηλεκτρονικού παιχνιδιού με την προσομοίωση της ανασκαφής αποτελεί προφανώς ένα πλήρως συμβατό και συμπληρωματικό κομμάτι της προσπάθειας.

Ο Μαραθώνας επιλέχτηκε επίσης λόγω του ότι είναι ένας δήμος με αρκετούς ελεύθερους χώρους και ταυτόχρονα κεντρικός γεωγραφικά δήμος της Ελληνικής Επικράτειας.


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ανασκαφική εμπειρία, ένα βιωματικό ταξίδι
Η ανασκαφική εμπειρία θα δοθεί στους επισκέπτες μέσω μίας βιωματικής διαδρομής στο πεδίο.
Ένα παράδειγμα προσέγγισης είναι οι συμμετέχοντες χωρισμένοι σε ανασκαφικές ομάδες, να κάνουν επιφανειακή έρευνα. Στο σημείο αυτό θα αναλύονται οι σκοποί της αρχαιολογίας. Θα έρθουν σε επαφή με τα ερείπια, με την καταστροφή, με το παλαιό, με τον αρχαιολογικό κάνναβο, όπου θα αρχίσουν να ανασκάπτουν με τα εργαλεία της ανασκαφής (πινέλα, σπάτουλες, μυστριά, ξύστρες, κασμαδάκια, κ.λπ.). Χρησιμοποιώντας τα, ανακαλύπτουν τη στρωματογραφία του εδάφους κάνοντας δοκιμαστικές τομές. Σε αυτό το σημείο θα γνωρίσουν τις βασικές ανασκαφικές μεθόδους του πεδίου, όπου και θα ανακαλύπτουν τα κτερίσματα, τα οποία θα τα σχεδιάζουν και θα τα φωτογραφίζουν in situ. Η χαρά της ανακάλυψης θα είναι βιωματική μέσω της αφής.Θα περιεργάζονται τα ευρήματα και θα τα μετρούν. Σε δεύτερο χρόνο θα συγγράφουν ημερολόγιο ανασκαφής και θα συντηρούν τα κτερίσματα. Με αυτόν τον τρόπο θα αποκτούν μία ολοκληρωμένη εικόνα διαχείρισης της ανακάλυψης των αρχιτεκτονικών και πλαστικών μορφών αρχαιοτέρων ιστορικών περιόδων.

Σχέση επισκέπτη με το χώρο ανασκαφής
Ο επισκέπτης, πριν από την πρώτη του επαφή με το χώρο, στον οποίο θα εξοικειωθεί με την ανασκαφή, θα περάσει από ένα στάδιο γνωριμίας με τον ευρύτερο χώρο του Μαραθώνα, μέσω πινάκων με τοπογραφικά σχεδιαγράμματα, στα οποία θα παρουσιάζεται η περιοχή ανά διαφορετική χρονολογική περίοδο.
Επεξηγηματικοί πίνακες θα διευκολύνουν τον επισκέπτη να καταλάβει την ιστορία του τόπου μέσω των αρχαιολογικών δεδομένων και, όπου προσφέρονται, των ιστορικών πηγών.
Εφ’ όσον ο επισκέπτης θα επιχειρήσει την πρώτη του ανασκαφή, θα είναι ιδιαιτέρως χρήσιμο για αυτόν να γνωρίσει το ιστορικό της ανασκαφής και πώς αυτή εξελίχθηκε σε διαφορετικά στάδια. Έτσι, θα  είναι πιο εύκολο να νιώσει τη συγκίνηση που ένιωσαν οι πρώτοι ανασκαφείς, γεγονός που θα του δώσει μεγαλύτερο ενθουσιασμό για την «ανασκαφή», την οποία θα διενεργήσει στη συνέχεια της επίσκεψή του στο χώρο.

Για τη βέλτιστη νοερή μεταφορά του επισκέπτη στο χρονικό διάστημα των ανασκαφών (π.χ. 19ος αι.) θα υπάρχουν πίνακες, ολογράμματα και V.R συσκευές, στα οποία θα αναγράφονται ή θα απεικονίζονται χαρακτηριστικά παραδείγματα της κοσμοθεωρίας της ελληνικής κοινωνίας κατά την εποχή εκείνη, ώστε ο επισκέπτης να καταλάβει καλύτερα μέσα σε ποιο ιστορικό και ιδεολογικό πλαίσιο έλαβαν χώρα οι πρώτες ανασκαφές (π.χ. οπτικό ή γραμματειακό υλικό σχετιζόμενο με τη «Μεγάλη Ιδέα» ή με την αναγέννηση του Έθνους).

Παράδειγμα Επεξήγησης του Ιστορικού της ανασκαφής του Τύμβου του Μαραθώνα
Ήταν το 1836, όταν ο τότε Υπουργός Παιδείας, Ιάκωβος Ρίζος Νερουλός, καλούσε τις Δημοτικές Αρχές του Μαραθώνα να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα προς αποφυγή άλλων περιπτώσεων λαθρανασκαφών στην περιοχή του Τύμβου, από ξένους επισκέπτες που επιθυμούσαν να βρουν αιχμές βελών στην περιοχή.
Η Ιστορία της Μάχης του Μαραθώνα ήταν γνωστή στους πεπαιδευμένους της Ευρώπης και πολλοί από αυτούς ήθελαν να ανακαλύψουν οτιδήποτε σχετιζόταν με αυτήν, έστω και χάλκινες αιχμές βελών (μπορεί η επεξηγηματική πινακίδα να διανθιστεί με εικόνες των πρώτων νεοκλασικών κτηρίων στη Δυτική Ευρώπη).
Ανάμεσά τους και ένας Γερμανός, ο οποίος είχε ήδη ασχοληθεί με το ένδοξο παρελθόν της Μυκηναϊκής εποχής, ο Ερρίκος Σλήμαν. Υπό την εποπτεία του Εφόρου Αρχαιοτήτων, Δημητρίου Φίλιου, ξεκίνησαν την ανασκαφή, η οποία όμως διεκόπη, όταν ο χώρος της ανασκαφής πλημμύρισε. Ρόλο σε αυτό διαδραμάτισε το γεγονός ότι τόσο ο Σλήμαν, όσο και ο Φίλιος, πίστευαν ότι ο Τύμβος ήταν αρχαιότερος της Μάχης.
Λίγα χρόνια αργότερα, το 1890 και 1891, ο Γενικός Έφορος Αρχαιοτήτων, Βαλέριος Στάης, αναλαμβάνει εκ νέου την ανασκαφή. Οι ελπίδες άρχισαν να επιβεβαιώνονται…
Παχύ στρώμα στάχτης, καθώς και απανθρακωμένοι σκελετοί έρχονταν στο φως (παραπομπές από πηγές, που μιλούν για «πολυάνδριο»).
Στη συνέχεια, ανασκάπτονται οστά ζώων και πουλιών, καθώς και κελύφη αυγών.
Επρόκειτο για τα υπολείμματα των νεκρόδειπνων, που είχαν λάβει χώρο στον τόπο ταφής των ηρώων, από τους συγγενείς τους.
Πολλά σπασμένα κομμάτια αγγείων («όστρακα») που χρησιμοποιήθηκαν κατά τα νεκρόδειπνα αυτά ήρθαν επίσης στο φως.
(Παρόμοια «όστρακα» θα ανακαλύψουν και οι επισκέπτες κατά την ανασκαφή τους και θα διερωτηθούν σχετικά, πριν τούς δοθεί η απάντηση από τους υπεύθυνους ή από επεξηγηματική ταμπέλα) .

(εικόνα: π.χ. τα πρώτα «Ολύμπια» του ευεργέτη Ζάππα – ανασκαφές σε άλλα μέρη της Αθήνας ή της Ελλάδας ή / και αποσπάσματα από τον Ηρόδοτο σχετικά με τη μάχη).

Στόχος ανασκαφικού παιχνιδιού
Ο τελικός στόχος είναι να δοθεί μία βιωματική αφήγηση στον επισκέπτη. Με την ολοκληρωμένη φυσική προσομοίωση της ανασκαφικής εμπειρίας θα δίδεται η δυνατότητα μέσω του συγκεκριμένου παιχνιδιού να αισθάνεται ο επισκέπτης-παίχτης την χαρά της ανακάλυψης, της ολοκλήρωσης μίας ανασκαφικής ημέρας. Τα σενάρια παιχνιδιού θα ποικίλλουν ανάλογα με την ηλικία των επισκεπτων-παιχτών και τις δυνατότητες μετακίνησής τους (ΑΜΕΑ, μεγαλύτερες ή μικρότερες ηλικίες)  Επίσης μέσω του διπόλου της τεχνολογίας και της βιωματικής εμπειρίας-έρευνας αποτελεί σκοπό να καταστεί η  περιοχή του Μαραθώνα σε κέντρο παιχνιδιού με την ευρύτερη έννοια του όρου, μίας περιοχής γνωστής για τον Μαραθώνιο, αλλά πλέον όχι μόνο…

Η βιωματική επαφή του επισκέπτη-τουρίστα-σπουδαστή με το αληθινό έδαφος της Μάχης του Μαραθώνα.
Η πανευρωπαϊκής εμβέλειας σημασία και ο υψηλός συμβολισμός που αποπνέει ο χώρος του Μαραθώνα είναι δυνατό να αναβαθμιστεί σε κυριολεκτική μέθεξη για τον επισκέπτη, τουρίστα ή και σπουδαστή εφόσον του προσφερθεί η μοναδική δυνατότητα να βρεθεί, με απόσταση λίγων εκατοστών, σε θέση άμεσης οπτικής εποπτείας (ενδεχομένως και βραχύχρονης επαφής με τα δάχτυλα του χεριού) με το αληθινό έδαφος το οποίο πατούσαν, υπερασπίστηκαν, δόξασαν και πότισαν  με το αίμα τους οι μαχητές της νικηφόρας Μάχης ενάντια στους  επίβουλους "χρυσοφόρους" Μήδους, το Σεπτέμβρη του 490 π.Χ. Ο συγκεκριμένος εδαφικός ορίζοντας, θαμμένος σήμερα σε μικρά ή μεγαλύτερα βάθη κάτω από την σύγχρονη επιφάνεια, είναι τεχνολογικά εφικτό να εντοπιστεί και να ταυτισθεί με πλήρη βεβαιότητα, εάν γίνει στοχευμένη αξιοποίηση ενός συνδυασμού προηγμένων μεθόδων διασκόπησης, ψηφιακής τομογραφίας, στρωματογραφίας και απόλυτων χρονολογήσεων. Ο πλούτος, ωστόσο, των ιστορικών μηνυμάτων και των συνειρμών θα προκύψει όταν αυτός ο εδαφικός ορίζοντας, αυτό το ίδιο χώμα των αρχαίων, αποκαλυφθεί, σε έκταση μερικών δεκάδων τετραγωνικών μέτρων, ξαναέρθει στο φως κάτω από τον μοναδικό αττικό ουρανό και επιδειχθεί, (ύστερα, βεβαίως, από τη λήψη των απαραίτητων μέτρων προστασίας) στους ενδιαφερόμενους, διαθέσιμος τόσο για φωτογράφιση όσο και για άλλες βιωματικές εμπειρίες. Τα  αναπτυξιακά, τουριστικά και οικονομικά οφέλη του εγχειρήματος, εφόσον αυτό αναληφθεί και αναδειχθεί με στόχευση διαχρονικής επιχειρησιακής προσέγγισης, δεν χρήζουν επεξηγήσεων.  <Δρ. Ι. Μπασιάκος/ ΕΚΕΦΕ "Δημόκριτος",  y.bassiakos@inn.demokritos.gr >  

Η Ενωση Ιδιοκτητών Εκδοτών Τοπικών Εφηεμρίδων Αττικής θα αναλάβει την προβολή του έργου και την ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας του Μαραθώνα.
Η Σχολή Καλών Τεχνών θα σχεδιάσει τους χώρους, τις εικόνες του παιχνιδιού και τα ευρήματα.
Ομάδα επιστημών του Συλλόγου Εν Δράσει θα σχεδιάσει τα εργαλεία και τα σενάρια του παιχνιδιού
Ετιαρείες προγραμματισμού θα αναλάβουν την ανάπτυξη λογισμικού του παιχνιδιού και των εικόνων και
Ειδικοί επιστήμονες μηχανικής έργου θα αναλάβουν να προσδιορίσουν τα μεγέθη για τη βιωσιμότητα του έργου.

Το έργο θα χρηματοδοτηθεί στο σχεδιαστικό του κομμάτι και ως πιλοτική κατασκευή της ανασκαφής του Μαραθώνα.

Στην ομάδα του Συλλόγου Εν Δράσει συμμετέχουν:
Ο Βασίλειος  Δαλαμάγκας  είναι απόφοιτος του Ιστορικού-Αρχαιολογικού Τμήματος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και της Σχολής Ξεναγών Αθηνών. Εργάζεται ως ξεναγός τα τελευταία δέκα χρόνια, καθώς και ως φιλόλογος σε Φροντιστήριο Μέσης Εκπαίδευσης παραδίδοντας μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας. Μιλάει Αγγλικά και Ιταλικά. Παρακολούθησε με επιτυχία το σεμινάριο Δημιουργικής Γραφής του Πανεπιστημίου Αθηνών και εργάζεται πάνω στο πρώτο του παιδικό βιβλίο με θέμα την Αρχαία Ελλάδα.

Ο Ανδρέας Καλακαλλάς είναι Αρχαιολόγος, Ιστορικός Τέχνης και εικαστικός δημιουργός. Είναι διδάκτωρ της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης, από την ίδια Σχολή, από το Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Αρχιτεκτονική –Σχεδιασμό του Χώρου με κατεύθυνση Σχεδιασμό – Χώρο – Πολιτισμό και Μάστερ από την Γαλλία (D.E.A.) στην Μεσαιωνική Ιστορία και Αρχαιολογία στους Ισλαμικούς και Χριστιανικούς κόσμους. Είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Lumiere Lyon 2, στην Ιστορία της Τέχνης και Αρχαιολογίας και απόφοιτος της Ανωτάτης ΣχολήςΚαλών Τεχνών. Έχει διδακτική πείρα αρκετών ετών, επιστημονική επιμέλεια εκδόσεων, συμμετοχή σε συνέδρια, σε ανασκαφές και σε εκθέσεις. Ενώ ήταν μέλος της επιτροπής για την ολοκλήρωση του Μουσείου Ολοκαυτώματος Διστόμου. Εργάζεται στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου ως Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό (Ε.ΔΙ.Π.).

Ο Ιωάννης Μπασιάκος, Δρ. Γεωλόγος, Διευθυντής Ερευνών, είναι υπεύθυνος Ερευνητικής Ομάδας στο Πρόγραμμα «Αρχαιομετρία/Πολιτιστική Κληρονομιά» του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος». Κύρια πεδία δραστηριοτήτων: α) μελέτες/ολοκληρωμένοι αναλυτικοί χαρακτηρισμοί αρχαιοϋλικών (μεταλλικών κ.ά.) με πειραματικές προσομοιώσεις παραγωγής αρχαίων μετάλλων (χαλκού, αργύρου, κραμάτων), β) απόλυτες χρονολογήσεις γεωλογικών σχηματισμών και αρχαιολογικών υλικών και γ) παλαιοπεριβαλλοντικές έρευνες για την ανασύσταση αρχαίων τοπίων, εντοπισμό “οριζόντων εδάφους” με μείζονα ιστορική/τουριστική σημασία σε παράκτιες περιοχές, σπήλαια, αρχαία/προϊστορικά λιμάνια κ.λπ. Είναι Editor-in-Chief στο περιοδικό “Archaeological and Anthropological Sciences” του Springer (I.F. 1.878). Έχει πλούσιο δημοσιευμένο έργο (>100 papers κ.λπ.) και είναι υπεύθυνος ή συμμέτοχος μεγάλου αριθμού χρηματοδοτούμενων ερευνητικών έργων, από ΕΕ, Ελλάδα ή τρίτες χώρες.

Η ΕΛΕΝΗ ΔΕΛΗ, Ζωγράφος-Εκπαιδευτικός
Γεννήθηκε στην Αθήνα.Σπούδασε στη ΑΣΚΤ στο τμήμα Ζωγραφικής με καθηγητή τον Δημοσθένη Κοκκινίδη. Παρακολούθησε το πρόγραμμα Erasmus, τμήμα Χαρακτικής στο Μιλάνο. Έκτοτε έχει πάρει μέρος σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει εργαστεί στα Τοσίτσεια Αρσάκεια Δημ.σχολεία Εκάλης, σαν επιμορφώτρια σε πολλά Ευρωπαϊκά προγράμματα, στα Πολιτιστικά Κέντρα Χολαργού(τμήμα Ανηλίκων),Νέας Ερυθραίας(τμήμα Ενηλίκων),στο Εργαστήρι Τέχνης Χαλκίδας(τμήμα Ενηλίκων),στα ΙΕΚ Δομή Σχέδιο και Τεχνική Χρώματος,στο Κέντρο Τεχνών Πλάκα Βασικό Σχέδιο και προετοιμασία φακέλλου για Πανεπιστήμια του Εξωτερικού καθώς και Ελεύθερο Σχέδιο. Επίσης έχει εργαστεί στο χώρο της διαφήμισης. Από το 2006 διδάσκει Εικαστικά στην Ελληνο-Γερμανική Αγωγή στο Δημοτικό καθώς και σαν εμψυχώτρια εικαστικών προγραμμάτων ενηλίκων στο Ίδρυμα Θεοχαράκη.
Έχουν βραβευτεί πολλές φορές οι μαθητές της σε Πανελλήνιους και διεθνείς διαγωνισμούς.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου